Mất Ngủ, Khó Ngủ: Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị Hiệu Quả

Ngày nay bệnh mất ngủ đang có xu hướng phát triển nhanh cả về số lượng và trẻ hóa về độ tuổi. Mất ngủ kéo dài không chỉ ảnh hưởng tới cuộc sống mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe, tinh thần của người bệnh. Mời bạn đọc theo dõi bài viết dưới đây để có cái nhìn tổng quan về chứng mất ngủ cũng như các phương án điều trị và phòng tránh bệnh hiệu quả.

Mất ngủ là gì? Có những dạng nào?

🤔 Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng giúp cơ thể con người tái tạo năng lượng sau mỗi ngày hoạt động.

🤔 Trung bình mỗi ngày một người bình thường cần ngủ đủ 7 – 8 tiếng.

🤔 Thời gian ngủ có thể khác nhau theo độ tuổi, trẻ nhỏ thường ngủ nhiều hơn.

  • Mất ngủ tiếng Anh gọi là Insomnia – thuộc hội chứng rối loạn giấc ngủ phổ biến.
  • Mất ngủ là tình trạng người bệnh thường khó đi vào giấc ngủ tự nhiên, bị giật mình tỉnh giấc nhiều lần và khó ngủ lại, ngủ chập chờn, ngủ không sâu giấc, thường xuyên mộng mị,…
  • Thời gian ngủ và chất lượng giấc ngủ là 2 chỉ số để đánh giá tình trạng mất ngủ gặp phải.
Bất kể chúng ta ai cũng có thể bị mất ngủ khó ngủ
Bất kể chúng ta ai cũng có thể bị mất ngủ khó ngủ

😨 Mất ngủ có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng nào, không phân biệt giới tính, tuổi tác, công việc.

😨  Bệnh được chia thành 2 dạng: mất ngủ thể cấp và mất ngủ thể mãn.

  • Mất ngủ cấp tính: Còn được gọi là chứng khó ngủ tạm thời, người bệnh bị mất ngủ vài đêm hoặc ít hơn 4 tuần. Dạng mất ngủ này chiếm khoảng 30 – 40% chứng rối loạn giấc ngủ.
  • Mất ngủ mãn tính: Tình trạng khó đi vào giấc ngủ, ngủ không đủ giấc kéo dài liên tục trên 1 tháng. Mỗi ngày người bệnh chỉ ngủ được khoảng 3 – 4 tiếng/ ngày hoặc ít hơn, hay mộng mị tỉnh giấc giữa đêm và khó có thể ngủ lại.

Triệu chứng mất ngủ thường gặp

Người bệnh có thể nhận biết mình bị mất ngủ khó ngủ dựa theo các triệu chứng gồm:

  • Khó ngủ vào buổi tối
  • Bị tỉnh giấc giữa đêm và rất khó có thể ngủ lại
  • Thức giấc sớm vào buổi sáng
  • Không cảm thấy thoải mái sau khi ngủ dậy
  • Cảm giác rất mệt mỏi và buồn ngủ nhưng không thể ngủ
  • Cáu gắt, buồn bực, bồn chồn, lo lắng
  • Khó chú ý, tập trung, trí nhớ giảm sút
  • Luôn cảm thấy lo lắng và suy nghĩ nhiều về giấc ngủ

Nguyên nhân mất ngủ – Chuyên gia giải đáp

Theo bác sĩ Đỗ Thu Hiền, bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm trong điều trị bệnh mất ngủ: Mất ngủ, khó ngủ đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nó có thể là tình trạng rối loạn giấc ngủ thông thường hoặc liên quan tới một số bệnh lý khác. Trong đó nguyên nhân phổ biến của chứng mất ngủ kinh niên gồm:

  1. Căng thẳng, áp lực, stress quá độ: Lo lắng, áp lực về công việc, học tập, cuộc sống là nguyên nhân khiến người bệnh bị mất ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu giấc.
  2. Vấn đề tuổi tác: Theo thống kê, chứng mất ngủ sẽ tăng theo tuổi tác, tuổi càng cao càng dễ gặp các vấn đề trong giấc ngủ, nhất là với người trên 60 tuổi.
  3. Chất kích thích: Việc lạm dụng thuốc lá, rượu, bia, cà phê,… trước khi đi ngủ sẽ ức chế lên hệ thần kinh trung ương gây hưng phấn quá độ và khó ngủ sau đó.
  4. Môi trường ô nhiễm: Không gian ngủ không thoải mái, nhiều bụi bẩn, nhiều tiếng ồn, quá chật hẹp cũng được xác định là nguyên nhân phá giấc ngủ của bạn.
  5. Thay đổi múi giờ: Một số người thường xuyên phải di chuyển xa, thay đổi ca làm việc ca, chu trình thức – ngủ bị rối loạn do thay đổi múi giờ. Nếu cơ thể không thích ứng kịp sẽ gây tình trạng khó đi vào giấc ngủ, mất ngủ.
  6. Thói quen sinh hoạt: Ăn uống quá no, tập thể dục muộn, ngủ ngày cày đêm, làm việc trên giường ngủ, sử dụng điện thoại, internet… là những thói quen không tốt ảnh hưởng tới giấc ngủ của bạn.
  7. Ít hoạt động thể chất: Khi chúng ta lười vận động, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái ì ạch. Điều này vô tình khiến giấc ngủ bị rối loạn, người bệnh khó đi vào giấc ngủ vào buổi tối.
  8. Do bệnh lý: Những người mắc bệnh dạ dày, viêm khớp, tiểu đường, tuyến giáp hoạt động quá mức, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer sẽ làm tăng nguy cơ bị mất ngủ.
  9. Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ bị mất ngủ cao hơn nam giới do tâm lý nữ giới thường dễ bị kích động, nhạy cảm, dễ rơi vào trạng thái lo âu, phải trải qua nhiều giai đoạn nội tiết tố thay đổi như thời gian mang bầu, giai đoạn tiền mãn kinh,…
  10. Do tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị bệnh hen suyễn, thuốc điều hòa huyết áp, thuốc giảm đau, thuốc chống dị ứng,… có chứa caffeine và các chất kích thích có thể làm gián đoạn giấc ngủ.

Lạm dụng điện thoại, đồ điện tử quá nhiều là nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ
Lạm dụng điện thoại, đồ điện tử quá nhiều là nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ

Mất ngủ là dấu hiệu của bệnh gì?

Người bệnh không nên chủ quan khi bị mất ngủ thường xuyên, bởi không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới sinh hoạt, cuộc sống hằng ngày mà đây còn là dấu hiệu sớm cảnh báo một số bệnh lý bao gồm:

  • Bệnh dị ứng: Một số dị nguyên như khói bụi, phấn hoa, lông thú cưng,… có thể gây dị ứng gây viêm mũi, nghẹt mũi,…. Những triệu chứng này xảy ra ban đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ gây ra tình trạng tỉnh giấc giữa đêm, mất ngủ.
  • Bệnh viêm khớp: Những người bị viêm khớp thường gặp khó khăn trong việc có một giấc ngủ trọn vẹn. Mất ngủ, ngủ không đủ giấc sẽ khiến các cơn đau nhức, tê bì do viêm khớp càng tăng và ngược lại.
Mất ngủ khó ngủ còn là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý
Mất ngủ khó ngủ còn là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý
  • Bệnh tim: Bệnh động mạch vành, các bệnh lý liên quan tới tim và phổi khác cũng được xác định là những nguyên nhân gây ra bệnh mất ngủ.
  • Các vấn đề về tuyến giáp: Khi tuyến giáp hoạt động quá mức sẽ khiến chức năng trao đổi chất trong cơ thể làm việc quá tải. Lúc này, người bệnh sẽ cảm thấy hưng phấn, trần đầy năng lượng, gây cản trở khả năng thư giãn và đi vào giấc ngủ sâu giấc.
  • Bệnh trào ngược dạ dày thực quản: Triệu chứng ợ nóng, đầy hơi, ho và nghẹt thở khi nằm xuống sẽ khiến bạn khó đi vào giấc ngủ dễ dàng. Các triệu chứng khác như viêm nướu, hôi miệng, đau họng cũng sẽ ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ.

Ngoài ra, người bị mất ngủ thường xuyên có thể liên quan đến một số bệnh lý tâm thần như: rối loạn âu lo, suy kiệt thần kinh, trầm cảm, rối loạn stress sau đa chấn thương, nghiện rượu, các chất kích thích, người bị tâm thần phân liệt.

Một số bệnh lý ảnh hưởng tới giấc ngủ khác gồm: ngưng thở khi ngủ, mộng du, ác mộng, chứng hoảng sợ trong giấc ngủ … cũng gây ra bệnh mất ngủ.

Mất ngủ gây hậu quả gì?

Mất ngủ thường xuyên, rối loạn giấc ngủ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe cũng như tinh thần của người bệnh. Cụ thể:

  • Người mệt mỏi, khó tập trung: Những người bị mất ngủ, khó ngủ thường xuyên trong trạng thái mệt mỏi, lờ đờ, khó tập trung, thiếu sức sống, ảnh hưởng tới hiệu suất làm việc, học tập.
  • Nguy cơ teo não, đột quỵ: Mất ngủ trầm trọng sẽ làm tăng nguy cơ bị teo não. Người ngủ ít hơn 5 tiếng mỗi đêm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 8 lần so với bình thường.
Người bị mất ngủ có nguy cơ đột quỵ rất cao
Người bị mất ngủ có nguy cơ đột quỵ rất cao
  • Tăng nguy cơ béo phì: Khi bị khó ngủ, mất ngủ, não bộ sẽ thay đổi hoạt động. Người bệnh sẽ có cảm giác nhanh đói và thèm ăn vặt vào ban đêm, đặc biệt là đồ ăn nhanh giàu chất béo.
  • Da bị lão hóa : Khi không ngủ đủ giấc, cơ thể sẽ tiết ra hormone cortisol khiến cấu trúc collagen của da bị phá vỡ. Da bắt đầu bị khô, sạm nám, chảy xệ, không còn săn chắc làm tăng nguy cơ lão hóa cao, da dễ nổi mụn.
  • Sức khỏe tim mạch bị đe dọa: Hệ thần kinh của những người bị mất ngủ, ngủ không đủ giấc luôn trong trạng thái căng thẳng, hưng phấn quá độ. Điều này tạo áp lực không tốt cho tim, mạch làm tăng huyết áp.
  • Suy giảm sinh lý: Mất ngủ kéo dài sẽ làm giảm nồng độ testosterone trong cơ thể nam giới. Từ đó giảm ham muốn “chuyện ấy” gây ra hiện tượng mộng tinh, di tinh.
  • Rối loạn cảm xúc, tâm lý: Khi bị mất ngủ, người bệnh dễ suy nghĩ tiêu cực, luôn cảm thấy cô đơn, dần dần rơi vào trạng thái sợ giao tiếp, suy nhược thần kinh, trầm cảm.
Họ thường xuyên rơi vào trạng thái cáu gắt, rối loạn tâm lý
Họ thường xuyên rơi vào trạng thái cáu gắt, rối loạn tâm lý
  • Mất ngủ sụt cân : Mất ngủ kéo dài nếu không can thiệp y tế kịp thời sẽ khiến thần kinh suy nhược, hệ miễn dịch suy giảm sẽ khiến người bệnh bị sụt cân đột ngột.
  • Tăng nguy cơ tai nạn: Thực tế có rất nhiều vụ tai nạn giao thông xuất phát từ nguyên nhân tài xế bị thiếu ngủ, mất ngủ. Những người thường xuyên làm việc với máy móc công suất lớn bị khó ngủ, ngủ không đủ giấc thường có nguy cơ bị tai nạn trong quá trình làm việc.

👉👉👉 Tham khảo các sản phẩm thực phẩm chức năng hỗ trợ sức khỏe, cân bằng giấc ngủ tại đây.

Hướng dẫn điều trị mất ngủ khó ngủ an toàn và hiệu quả

Hiện nay có nhiều cách trị mất ngủ, tuy nhiên người bệnh cần lựa chọn phương pháp hiệu quả, an toàn, không ảnh hưởng đến sức khỏe chung. Dưới đây là một số phương pháp điều trị mất ngủ người bệnh có thể tham khảo:

Sử dụng thuốc ngủ thận trọng tác dụng phụ

Trường hợp mất ngủ trầm trọng, kéo dài nhiều ngày, người bệnh có thể tìm tới đơn thuốc Tây để cải thiện. Tùy theo tình trạng mất ngủ, độ tuổi của mỗi người bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp. Dưới đây là một số loại thuốc ngủ có thể xuất hiện trong kê toa của người bệnh:

  • Nhóm thuốc an thần: Trường hợp người bệnh bị mất ngủ do căng thẳng quá độ,  hệ thống thần kinh bị kích thích, bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc như: Clonazepam, Diazepam, Bromazepam…
  • Nhóm thuốc gây ngủ như: Phenobarbital hay Zolpidem là một số loại thuốc ức chế trực tiếp vào hệ thần kinh, gây ra những cơn buồn ngủ tức thì.
  • Nhóm thuốc kháng histamin như: Promethazine, Dimedrol,  Clorpheniramin,… Nhóm thuốc trầm cảm 3 vòng có thể kể đến như mirtazapine, Clomipramine,…
  • Ngoài ra, người bị mất ngủ có thể sử dụng thêm một số sản phẩm an thần, thực phẩm chức năng bổ não.
Hãy cẩn trọng với mối hiểm họa từ thuốc ngủ, thuốc an thần
Hãy cẩn trọng với mối hiểm họa từ thuốc ngủ, thuốc an thần

*Lưu ý: Thuốc ngủ có thể giúp người bệnh ngủ ngay sau khi dùng thuốc, tuy nhiên thuốc tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ, dễ nhờn thuốc, phụ thuộc thuốc, ảnh hưởng tới hệ thống tiêu hóa, thần kinh.

Ngoài việc sử dụng các loại thuốc Tây, bạn đọc có thể tham khảo thêm các thực phẩm bổ sung, hỗ trợ sức khỏe hệ thần kinh. Các chuyên gia y tế và bác sĩ đầu ngành khuyến khích người bệnh nên tìm hiểu và bổ sung những loại vitamin, khoáng chất thiết yếu để cơ thể luôn tràn đầy năng lượng và tránh nguy cơ mất ngủ kéo dài.

Nguồn : https://syt.bacgiang.gov.vn/.

Tags: ,